Oncologie Fysiotherapie

José Hendriksen

Klachten veroorzaakt door kanker

Veel oncologiepatiënten hebben bewegingsproblemen als gevolg van kanker. Deze problemen kunnen het gevolg zijn van de ziekte zelf of van de behandeling (o.a. operaties, bestralingen en chemotherapie). Voorbeelden van problemen die op kunnen treden bij de oncologische patiënt zijn:

  • Pijn
  • Stug littekenweefsel
  • Verminderde spierkracht
  • Stijfheid van gewrichten en spieren
  • Vochtophoping (oedeem)
  • Spanningsklachten
  • Vermoeidheid
  • Verminderde conditie

Van veel medische behandelingen is bekend wat effecten zijn op korte en lange termijn. De behandeling van kankerpatiënten is nog volop in ontwikkeling en er worden nog steeds nieuwe behandelingmethodes van kanker uitgevonden en toegepast. Van een aantal van deze medische behandelingen is echter nog niet bekend wat de effecten op de korte of langere termijn zullen zijn.
De oncologiefysiotherapeut is specialistisch opgeleid en heeft deskundigheid m.b.t. de behandelmethodes van kanker en de bijwerkingen daarvan. Op basis van deze kennis stelt de fysiotherapeut een specifiek behandelplan en revalidatieprogramma voor u op.

Fysiotherapie tijdens de 4 behandelfasen

Bij de behandeling van oncologiepatiënten worden 4 fasen onderscheiden:

  1. de behandelfase, waarbij de diagnose gesteld is en een operatie, bestraling en/of chemotherapie plaatsvindt;
  2. de herstelfase, waarbij de medische behandelingen achter de rug zijn en de patient zich kan richten op herstel;
  3. de palliatieve fase, waarbij duidelijk is dat de ziekte niet meer te genezen is en de behandeling gericht is op het zoveel mogelijk behoud van kwaliteit van leven; en
  4. de terminale fase waarbij het duidelijk is dat het levenseinde nadert. Binnen deze fase is behandeling gericht op het bieden van zoveel mogelijk comfort aan de patient, die afscheid neemt van het leven.

Fysiotherapie kan binnen al deze fasen een functie hebben. In ieder stadium richt de fysiotherapeutische behandeling zich op andere doelen die de patiënt en fysiotherapeut in overleg met elkaar vaststellen.

Doel van de fysiotherapie

Onderzoek heeft uitgewezen dat fysiotherapie kan bijdragen aan het verminderen van fysieke en mentale klachten van oncologiepatiënten. Het doel van oncologische fysiotherapie is het verminderen van vermoeidheid, het bevorderen van de algehele lichamelijke conditie, het verminderen van lokale fysieke problemen (denk hierbij bijvoorbeeld aan pijn, littekenweefsel of aan stijve gewrichten) en het leren omgaan met fysieke en mentale beperkingen.

De behandeling en het revalidatietraject

Als u voor het eerst komt bij de oncologisch fysiotherapeut krijgt u een uitgebreide intake (invullen vragenlijst, gesprek, lichamelijk onderzoek, etc.) Aan de hand van de intake stelt de therapeut in overleg met u een behandelplan op. De behandeling kan bestaan uit: oefentherapie, massage en ontspanningsoefeningen. Deze behandeling is individueel. Daarnaast kunt u een revalidatietraining volgen om uw conditie te verbeteren. Tijdens het revalidatietraject wordt u individueel begeleid door de fysiotherapeut. In een later stadium kunt u ook in een kleine groep van patiënten trainen.
Naast de fysiotherapeutische behandeling bij mensen met kanker kan de oncologiefysiotherapeut ook een coachende en adviserende rol spelen bij collega fysiotherapeuten, huisartsen en andere hulpverleners.

Voor extra informatie verwijzen wij u naar de website www.oncologie-fysio.nl.